«میوه و تره بار» در مهاباد گران است! مقصر کیست؟

اگر چه گرانی و تورم ریشه در علل و عوامل مختلفی دارد و از سیاست های نادرست اقتصادی دهه های اخیر تا تحریم ها و بی تدبیری ها در وقوع آن دخیل هستند، اما نقش ضعیف نهادهای نظارتی، سیاست های نادرست کنترل قیمت و تنظیم بازار بیش از هر عامل دیگری در حفظ و تقویت گرانی موثر بوده اند.

ضعف نهادهای نظارتی و نقش سیاست های نادرست، بازار ایران را به صورت بازاری کاملا بی ثبات درآورده و  روند صعودی افزایش قیمت ها را به یک ویژگی اصلی این بازار تبدیل کرده است. پر واضح است که در چنین شرایطی انتظار هر گونه کاهش قیمت را باید امری دور از واقعیت و " منطق" بازار ایران فرض کرد.

در این میان برخی از کارشناسان اقتصادی که "تحریم" را به علت العلل تمامی مشکلات کشور تبدیل کرده اند گرانی را نیز با پدیده تحریم توضیح می دهند و مشکلات ارزی را در این رابطه موثر می دانند. اما توضیح و توجیه این کارشناسان تنها در رابطه با برخی از کالاها و اجناس پذیرفتنی است و در مورد  گرانی بسیاری از کالاها و خدمات قابل پذیرش نمی باشد.

گرانی میوه

حکایت تکراری گرانی میوه در بسیاری از نقاط کشور از دسته آن مواردی است که با دیدگاه این گروه از کارشناسان چندان قابل توضیح و توجیه نیست. چرا که بسیاری از میوه های مورد مصرف به شکلی انبوه در کشور تولید می شوند و با نرخی گران نیز در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرند!

در یک گزارش میدانی که خبرنگار روانگه در روزهای اخیر از قیمت میوه در سطح شهر مهاباد تهیه کرده است، گرانی و آشفتگی بازار میوه بیش از هر چیز دیگر جلب توجه می نماید. این وضعیت هنگامی پیچیده تر می شود که قیمتها را با شهرهای مجاور- و حتی قیمت مصوب میوه و تره بار در تهران - مقایسه کنیم. تفاوتها باورنکردنی است و بالا بودن هزینه زندگی و " گران " بودن مهاباد نسبت به شهرهای اطراف محرز است. صد البته این گرانی نسبی و مقایسه ای ، سیاهه ای گسترده را در برمیگیرد، از گوشت و کالاهای اساسی گرفته تا لوازم خانگی و  پوشاک و مشاغل خدماتی تا بهای منوی رستورانها...

بر اساس گزارش خبرنگار روانگه، قیمت ها عموما بالاست. تنها در منطقه " به رداش" و " مه یدان آرد"  میوه های درجه دوم و سوم با قیمت های متوسط یا متوسط به بالا عرضه می شوند. به جز این قسمت از بازار، در بیشتر مغازه های میوه فروشی و مارکت ها میوه با قیمت بسیار گران عرضه می شود. در این مغازه ها میوه های درجه 2 با قیمت میوه درجه 1 به فروش می رسند. و جالب اینجاست که حتی گرانفروشان میوه نیز قیمت یکسانی ندارند و در گرانفروشی گوی سبقت را از هم ربوده اند!

بررسی های خبرنگار روانگه در محله وفایی، محله تپه قاضی، فرهنگیان و برخی از میوه فروشی های میدان استقلال نشان می دهد که قیمت میوه با اختیار کامل از سوی مغازه داران تعیین شده و شهروندان نیز چاره ای جز خرید با این قیمت ها را ندارند!

مقصر کیست؟

یکی از مسوولان اتاق اصناف مهاباد در پاسخ به چرایی گرانی میوه در بازار مهاباد گفت: اتاق اصناف تنها مسوول نظارت بر خرده فروشان در سطح شهر است.  این مسوول علت اصلی گرانی میوه را قیمت گذاری نامناسب در تره بار مهاباد می داند که مسوولیت نظارت بر آن را اداره صنعت، تجارت و معدن شهرستان بر عهده دارد. هر چند تلاش های مکرر خبرنگار روانگه برای پیگیری موضوع از مدیر اداره صنعت، تجارت و معدن ناکام ماند، اما پیگیری ها نشان می دهد که تمامی نهادهای متولی اعم از اتاق اصناف، اداره صنعت و تجارت و همچنین اداره تعزیرات در جریان گرانی میوه در مهاباد مقصر هستند.

بی شک اگر اداره صنعت وظیفه نظارتی خود را در زمینه نظارت بر قیمت ها در تره بار انجام می داد، اگر اتاق اصناف بر وضع نابسامان قیمت ها در مراکز فروش میوه اندک نظارتی اعمال می نمود و اگر اداره تعزیرات در دفاع از حق مصرف کنندگان با گرانفروشان برخورد جدی می نمود، وضع بازار میوه در مهاباد به این شکل نبود.

 

راهکار چیست؟

 

هر چند بر اساس تجارب موجود به انجام وظیفه از سوی نهادهای نظارتی و اجرایی نمی توان چندان امیدوار بود، اما همین نهادها در صورت وجود مدیرانی توانمند و بر اساس سازوکارهای موجود می توانند اندکی ثبات و تعادل به این آشفته بازار بازگردانند. البته در کنار اعمال شدید سیاست های کنترل و تنظیم بازار، بهره گیری از برخی تجربه های عملیاتی شده در تهران و برخی از کلانشهرها می تواند موثر باشد. به عنوان مثال در پایتخت سازمان میادین میوه و تره بار شهرداری تهران تا حدودی توانسته از طریق ایجاد بازارهای میوه و تره بار وابسته به شهرداری امر کنترل و نظارت بر قیمت ها را در اختیار بگیرد. در این بازارها غرفه های عرضه میوه و تره بار میوه ها و کالاهای درجه بندی شده را باقیمتواحددر اختیار مصرف کنندگان قرار می دهند. به نظر می رسد که در مهاباد می توان این تجربه نسبتا موفق را عملیاتی نمود. به شرط آنکه در صورت تاسیس سازمان میوه و تره بار از آسیب های موجود در نمونه پایتختی آن اجتناب شود.

گمانی نیست که کارشناسان امر می توانند راهکارهای مناسب تری بیایند و آن را در اختیار مسوولان مهاباد قرار دهند. عجالتا ورود فرمانداری به این مبحث مهم و تلاش برای یافتن راه حلی مناسب ، ضرورتی انکار ناپذیر است.

 

 قیمت میوه و تره بار در تهران

 

/ 0 نظر / 21 بازدید